Ewangelia wg św. Mateusza (III)

Po omówieniu datacji, autorstwa oraz adresatów Ewangelii wg św. Mateusza pozostało nam jeszcze spojrzeć na jej tematykę teologiczną, czyli na to, co jest zasadniczym przekazem i sensem napisania każdego tekstu biblijnego, a przede wszystkim tak specyficznego gatunku literackiego, jakim są ewangelie.

Teologia

Teologię Ewangelii Mateuszowej można ująć w dwa obszerne tematy: chrystologię, czyli nauczanie o Jezusie jako Mesjaszu i Zbawicielu, oraz eklezjologię, czyli naukę o Kościele jako wspólnocie wiary założonej przez Jezusa. Gdybyśmy chcieli ocenić, który z tych dwu tematów miał w oczach Ewangelisty istotniejsze znaczenie, to niewątpliwie — choć może z lekkim zdziwieniem czytelników — musielibyśmy się skłonić ku eklezjologii. Od niej zatem zacznijmy.

Ewangelia wg św. Mateusza (II)

Datacja Ewangelii

Przedmiotem naszego dalszego zainteresowania jest zatem grecka wersja Ewangelii Mateuszowej, powstała w Antiochii Syryjskiej. Warto postawić pytanie, kiedy ją zredagowano? Na podstawie dość surowych wypowiedzi Jezusa przeciwko faryzeuszom, zawartych w Ewangelii, przypuszcza się, że czas jej ostatecznej redakcji przypada na drugą połowę lat osiemdziesiątych. Skąd taki wniosek? Ponieważ wzajemne animozje pomiędzy Synagogą a Kościołem doprowadziły ostatecznie na początku lat osiemdziesiątych do rozdziału między tymi wspólnotami. Odtąd już chrześcijanie pochodzenia żydowskiego nie mieli prawa modlić się wspólnie z wyznawcami judaizmu, gdyż zostali oficjalnie wyrzuceni z Synagogi decyzją Gamaliela II, a było to w roku 85. Ewangelia grecka Mateusza odzwierciedla te napięcia, uważa się więc, że czas jej ostatecznej redakcji przypada na lata 85-90.

Ewangelia wg św. Mateusza (I)

Zgodnie z nauczaniem Kościoła, opartym na wielowiekowej tradycji i świadectwach pisanych pierwszych jej teologów, kolejność powstawania Ewangelii była następująca: wg św. Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. Chodzi o Ewangelie kanoniczne, czyli takie, które wspólnota wiary pierwotnego Kościoła pod wpływem natchnienia Bożego uznała za prawdziwie oddające nauczanie i życie Jezusa.

Badania literackie prowadzone nad tekstami ewangelicznymi zwłaszcza od XIX wieku, a także analiza języka, którym zostały napisane, oraz wzajemnych relacji pomiędzy nimi, doprowadziły wielu badaczy do wniosku, że spośród tych czterech Ewangelii pierwszą jest jednak Ewangelia wg św. Marka, a dopiero na jej bazie powstały Ewangelie wg św. Mateusza oraz — nieco później — wg św. Łukasza.

Adwent. Wprowadzenie biblijno-liturgiczne

Rok liturgiczny w życiu Kościoła rozpoczyna się okresem Adwentu. Termin “adwent” pochodzi z języka łacińskiego (adventus) i oznacza “nadejście, przyjście”. Chodzi o nadejście Chrystusa. Wyraźny jest zatem wymiar personalny naszego oczekiwania: czekamy na osobę, nie na wydarzenie (np. sąd ostateczny czy koniec świata). Przedmiotem oczekiwania Kościoła jest sam Bóg, który przychodzi do nas w swoim Synu.

Boże Narodzenie wg św. Mateusza (II)

Wizyta magów

Zasadniczo mówimy o trzech królach, ale Mateusz Ewangelista określa ich greckim terminem magoi, który oznacza kapłana, nie króla. Chodzi tu o kapłanów wywodzących się ze Starożytnego Wschodu, z terenów dawnej Mezopotamii, a obecnie — Iraku. Byli oni kształceni w sztukach ezoterycznych, m.in. w astrologii i interpretacji snów. Na podstawie wnikliwej obserwacji układu gwiazd oraz podzielanego przez starożytnych przekonania, iż każda nowa gwiazda na niebie jest znakiem nowych narodzin na ziemi, potrafili w jakiś sposób określić czas i miejsce narodzin „króla Judejczyków”.

Boże Narodzenie wg św. Mateusza (I)

Boże Narodzenie wg Mateusza (I)

Opis Bożego Narodzenia znajdujemy w Nowym Testamencie w dwu miejscach: w Ewangelii według św. Mateusza oraz w Ewangelii wg św. Łukasza. Obie te księgi zawierają we wstępnych rozdziałach krótkie, ale bardzo plastyczne obrazy związane z narodzinami Jezusa. Określane są one jako Ewangelie Dzieciństwa (Mt 1 — 2; Łk 1 — 2). Przedmiotem naszego zainteresowania będzie Mateuszowa wersja tego opisu.

"Podwójne" życie chrześcijanina wg J

Tematem wiodącym dzisiejszego spotkania biblijnego w ramach Klubu Inteligencji Katolickiej jest - nieco prowokacyjnie brzmiące - “podwójne” życie chrześcijanina na podstawie Ewangelii wg św. Jana. Chociaż tak sformułowany temat może początkowo nasuwać skojarzenia z podwójną moralnością, ale - zapewniam - daleki jest od tej kwestii.

Temat ten wpisuje się w hasło XXIX Dni Kultury Chrześcijańskiej, które brzmi: “W życiu najważniejsze jest ŻYCIE”. Pierwsza, spontanicznie pojawiająca się myśl po usłyszeniu tego hasła jest taka, iż brzmi to trochę jak “masło maślane”. Jednakże głębsze zastanowienie się nad nim uzmysławia nam, iż chodzi tu o coś bardzo istotnego: że w życiu ludzkim, pośród tysięcy różnych wartości, najważniejsze jest jednak samo życie. A może jeszcze głębiej: że w życiu doczesnym chrześcijanina najważniejszą sprawą jest zachować życie wieczne z Bogiem. O takim właśnie “podwójnym” życiu chrześcijanina w oparciu o teksty Ewangelii Janowej chciałbym parę słów dzisiaj powiedzieć.